Hurma

Halisinden Gıda Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Hurma1.jpg

Hurma (Phoenix dactylifera) palmiyegiller familyasından ılıman, tropikal veya çöl ikliminde yetişen ağaç ve bu ağacın tek çekirdekli ve tatlı meyvesidir. Tarihi kaynaklar Hurma ağaçlarının 6000 yıldır yetiştirildiğini ortaya koymaktadır. Kesin olmamakla birlikte hurmanın anavatanın Mısır ile Mezopotamya arasında bir bölge olduğu tahmin edilmektedir. Dünyada en fazla üretilen meyvelerden olan hurma, Ortadoğu bölgesinde yaşayan insanların tükettikleri temel gıdalarından birisidir. Diyet lifi, çeşitli vitamin ve minerallerce zengin bir meyve olan hurmanın besleyici değeri çok yüksektir. İçerdiği sağlığa faydalı bileşenlerle hurma sindirim sistemini dengeler, kalp ve kemik sağlığına katkıda bulunur ve kansızlığa iyi gelir.

Hurma Hakkında Bilgiler

Hurma İsminin Anlamı ve Kaynağı: Hurma kelimesi dilimize Farsça’dan geçmiştir. Farsça’da hurma kelimesi hurma ağacı ve onun tatlı meyvesini isimlendirmek için kullanılmaktadır.

Hurmanın Diğer İsimleri:

Hurmanın Latince (bilimsel) İsmi: Phoenix dactylifera

Hurmanın İngilizcesi: Date fruit

Hurmanın Dünyada Yetiştiği Yerler: Hurma ağacı çöller dahil kurak ya da yarı kurak iklimlerde yetişmektedir. Dünyada en fazla hurma üretimi Mısır, İran, Cezayir, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak’da yapılmaktadır. [1]

Hurmanın Türkiye'de Yetiştiği Yerler: Ülkemizde hurma ağaçları ile benzer özellikleri olan palmiyegiller familyasından Phoenix canariensis ağaçları bulunmaktadır, ancak bu ağaçların bilinen anlamda hurma meyveleri yoktur.

Hurmanın Çeşitleri:Hurmanın farklı renk, büyüklük, tat ve lezzette yüzlerce farklı çeşidi bulunmaktadır. Ülkemizde en fazla tercih edilen hurma çeşitleri Mebrum, Medjul, Acve, Hudri, Safavi, Sukkeri ve Sugai’dir. Acve Hurması küçük, yuvarlak ve siyah rengi ile diğer hurmalardan şekil olarak ayrılmaktadır. Peygamber Hurması olarak da bilinen Acve Hurmasının faydaları hakkında Hadis-i Şerifler bulunmaktadır.

Hurmanın Mevsimi: Hurma hem taze hem de kurutulmuş olarak tüketilmektedir. Taze hurma genellikle Ağustos ve aralık ayları arasında hasat edilerek piyasaya sürülür, kuru hurma ise yıl boyunca market raflarında bulunur.

Hurma Helal midir: Hurmanın tüketilmesinde dini açıdan bir sakınca yoktur. Ancak, kuru üzüm, hurma, bal, arpa, buğday vb. şeylerin suda bekletilerek suyu tadlandırması yolu ile elde edilen bir içecek olan nebiz sarhoş edici nitelik kazanırsa içilmesi haramdır.[2]

Hurma Hakkında Ayet ve Hadisler: Kuran-ı Kerim’de en çok ismi geçen meyve hurmadır. Yüce kitabımızda toplam 17 sure ve 24 ayette hurma, hurmalık, hurma ağacı gibi ibareler yer almaktadır. Bu ayetlere örnek olarak Nahl Suresi 11. ayet verilebilir. Allah (CC) bu ayette "Allah o su ile size; ekin, zeytin, hurma ağaçları, üzümler ve her türlü meyvelerden bitirir. Elbette bunda düşünen bir kavim için bir ibret vardır." buyurmaktadır. Ayrıca, Hz. Meryem'in doğumu yaklaştığında taze hurma yemesinden bahis geçer. Hurma Peygamber Efendimizin en sevdiği ve yenmesini tavsiye ettiği meyvelerden biridir. Enes (RA)’dan rivayet edildiğine göre Resulullah (SAV), namaz kılmazdan önce birkaç taze hurma ile orucunu açardı. Eğer taze hurma yoksa kuru hurma ile açardı. Eğer kuru hurma da bulamazsa birkaç yudum su yudumlardı. Peygamber Efendimiz hurma yemenin sağlığa faydalarını vurgulamak üzere "Acve denen hurma cennettendir ve zehire karşı şifadır." (Tirmızi); "Aç karnına hurma yiyiniz zira aç karnına yenen hurma asalakları öldürür." (Buhari) buyurmuştur.

Hurmanın Faydaları

  • Hurma harika bir diyet lifi kaynağı olduğundan sindirim sistemine çok faydalıdır. Hurma gibi diyet lifince zengin gıdalar bağırsak hareketlerini düzenleyerek kabızlığı önler.
  • Hurmada bulunan fenolik bileşikler (flavonoidler, karetonoidler ve fenolik asit) antioksidan özellikleri ile enflamasyonu (yangı, iltihap) ve kanser riskini azaltır ve kalp sağlığına katkı sağlar.
  • Hurmada bulunan fosfor, potasyum ve magnezyum mineralleri kemik sağlığı açısından faydalıdır.
  • Kansızlık problemi olan insanların hurma gibi yüksek demir içeriğine sahip gıdaları tüketmesi tavsiye edilmektedir.[3]

Hurmanın Zararları ve Hurmanın Yan Etkisi

  • Hurma normal gıda miktarında tüketildiğinde genellikle herhangi bir yan etki göstermez. Ancak karbohidrat bakımından zengin bir meyve olan hurmanın 100 gram tüketimi yaklaşık 280 kcal enerji sağlar. Bu yüzden aşırı hurma tüketimi kilo alımına yol açabilir.
  • Böbrek yetmezliğinden muzdarip olanların hurma tüketiminden kaçınmaları tavsiye edilir. Hurma gibi potasyumca zengin gıdaların tüketilmesi böbrek yetmezliği hastalarında problemlere yol açabilir.

Hurma Besin Değeri

100 gram Hurmanın içindekiler:

Besin Öğesi Miktar
Enerji 282 kcal
Karbonhidrat 75,30 gr
Yağ 0,39 gr
Protein 2,45 gr
Diyet Lifi 8,00 gr
Vitamin B6, B5
Mineral Potasyum,magnezyum, manganez

Hurma Nasıl Kullanılır

Hurmanın kullanımı: Hurmanın en yaygın kullanımı taze veya kuru olarak doğrudan tüketilmesidir. Özellikle Ramazan aylarında oruç açılırken en fazla tercih edilen gıda hurmadır. Çekirdeği çıkarılmış hurma pastacılık sektöründe farklı ürünlerin elde edilmesinde kullanılmaktadır. Ayrıca gıda sanayinde hurmadan şurup, pekmez ve sirke üretiminde faydalanılmaktadır.

Hurma Nasıl Pişirilir

Hurma Yemekleri

Hurma Resimleri

Hurma2.jpg

Hurma-agaci.jpg

İlgili Maddeler

Halisinden.com'da Hurma

Sağlıklı gıdaları sofranıza getiren Halisinden.com’da Hurmanın en lezzetli halini satın alabilirsiniz:

Kuru Hurma: Glikoz şurubu içermeyen Mebrum, Sugai, Safavi, Hudri ve Medjul gibi çeşit çeşit Medine hurmalarını halisinden.com'dan güvenle satın alabilirsiniz.
Yaş Hurma: Riyad'da yetişen, şeker oranı yüksek, ince kabuklu ve yumuşak yaş hurmadır. Derin dondurucuda saklanması önerilir.
Hurma Meyve Barı: Şeker, glikoz, renklendirici, tatlandırıcı veya koruyucu katkı maddesi kullanılmadan %100 meyveden üretilen sağlıklı atıştırmalık. Kahvaltıda çocuklarınızla tüketebilir, okulda, işyerinizde sağlıklı atıştırmalık olarak kalorisini bilerek yiyebilirsiniz.

Kaynakça